Immuunsuppressie wordt gekenmerkt door de verlaging van de werkzaamheid van de reactie van het immuunsysteem op lichaamsvreemde stoffen. Dit kan het gevolg zijn van ziekten zoals AIDS en kanker of therapieën, waaronder immuunsuppressieve medicijnen, straling of miltextirpatie¹.

Immuunsuppressiva (ISG’s) worden vaak voorgeschreven om de immuunrespons te verminderen voor:²

• De preventie van orgaan- of transplantaatafstotingMeer informatie
• De behandeling van auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis, systemische lupus erythematosus, myasthenia gravis, niet-infectieuze oogontsteking en de ziekte van Crohn
• De behandeling van niet-auto-immuunziekten, zoals de lange termijn controle van allergische astma

Immuunsuppressieve geneesmiddelen vormen de steunpilaar van de behandeling na orgaantransplantatie, waardoor op lange termijn het transplantaat overleeft en meer kans op algehele succes van de transplantatie geeft. ISG therapie wordt voornamelijk toegediend gedurende drie fasen na de transplantatie:

• Inductie - intensieve immuunsuppressie onmiddellijk na transplantatie
• Onderhoud - de fase na de acclimatisatie van het getransplanteerde orgaan bij de ontvanger
• Behandelen van een optredende afstoting³

De medicijnen die vaak gebruikt worden om het immuunsysteem te onderdrukken zijn ingedeeld in verschillende categorieën op basis van werkingsmechanisme zoals weergegeven in de onderstaande tabel.

Categorie	Soorten	Voorbeeld
Immunofiline-bindende medicijnen	Calcineurineremmers	Cyclosporine A, Tacrolimus
Niet-remmers van calcineurine	Sirolimus
Antimetabolieten	Remmers van de novo purine synthese	Mycofenolzuur (MPA) Mycofenolaat mofetil (MMF), Azathioprine
Remmers van de novo pyramidine synthese	Leflunomide
Biologische immuusuppressie	Polyclonala antilichamen	Antithymocyt gamma globuline Thymoglobuline
Monoclonale antilichamen	Anti-CD3 monoclonaal antilichaam (OKT3), IL-2H (gehumaniseerd)
Overigen		Deoxyspergualine,  corticosteroïden, fingolimod (FTY720)

Immuunsuppressieve therapie is in de afgelopen decennia sterk veranderd met de introductie van nieuwe geneesmiddelen en de ontwikkeling van verschillende geneesmiddelenregimes. De veranderende trends voor het optimaliseren van transplantatiebeheer zijn onder andere:

• multi-regime therapieën
• alcineurine-remmer (CNI) minimalisatie regimes
• alcineurine-remmers vermijdende regimes

Afstoting kan ieder op ieder willekeurig moment na transplantatie optreden en vereist veelal ook levenslange toediening van ISG’s. Het behandelingsregiem vereist de regelmatige controle en instelling van ISG-doses om mogelijke afstoting en negatieve effecten die samenhangen met supratherapeutische en subtherapeutische medicijnspiegels, te voorkomen.

Sommige van de algemene technieken voor therapeutische geneesmiddelen monitoring (TGM) omvatten het volgende:

1.
Dalwaarde concentratie monitoring C₀): In deze methode wordt de geneesmiddelspiegel vóór het toedienen van de volgende dosis gemeten. Een van de belangrijkste nadelen van deze techniek dat het gewoon een ruwe schatting van de geneesmiddelspiegel gedurende de toedieningsperiode oplevert.⁵ Het voordeel van C₀ monitoring is echter dat het slechts één monster vereist, zodat er geen noodzaak voor patiënten is te wachten om meerdere monsters af te kunnen nemen.

2.
Area under the curve (AUC) monitoren: AUC overwon de beperkingen van het dalmonitoren en is ontwikkeld als een superieure techniek voor de TGM, met de volgende voordelen:

• Zorgt voor een meer nauwkeurige meting van de mate waarin het lichaam is blootgesteld aan het immuunsuppressivum
• Voorspelt de concentratie van een geneesmiddel over de gehele doseringsionterval, van oudsher met seriële monsters (8-12), afgenomen gedurende 12 uur⁵
• Farmacokinetische profielen zoals halfwaardetijd, volume van de distributie, en de klaring kan worden berekend voor het effectief beheren van de toediening van de geneesmiddelen

Het grote nadeel van de AUC monitoring is dat het duur is en vereist dat de patiënt veel uren doorbrengt in het ziekenhuis.

3.
Verkort area under the curve monitoren: Verkorte AUC is een strategie van een beperkte steekproef (2-4) gedurende het doseringsinterval, dit is gemakkelijker en economischer in vergelijking met het standaard AUC monitoren.⁵

4.
C₂ monitoring: De C₂ monitoringsstrategie beperkt het aantal monsters nog verder tot één. Dit monster wordt twee uur na de toediening van het geneesmiddel afgenomen. Het tijdstip van toediening en monsterafname spelen een essentiële rol in het nauwkeurig meten van de geneesmiddelenspiegels, met name omdat het om één enkel monster gaat. C₂ monitoren wordt voornamelijk gebruikt om Cyclosporine A te monitoren.

• Verlaging van incidentie en ernst van de afstotingsepisodes en verlaging van de bijwerkingen
• Verbetering van het resultaat van behandeling
• Optimalisatie van de zorg voor de patiënt en verbetering van de kwaliteit van leven
• Verlaging van de kosten

Met een erkende deskundigheid op het gebied van geneesmiddelentesten biedt Siemens Healthcare Diagnostics een uitgebreid en steeds weer uitbreidend testmenu op verschillende analysesystemen. Dit om tegemoet te komen aan de wensen op het gebied van ISG testen van klanten in elke situatie.

Meer informatie over ons complete menu van ISG testen

Referenties
1. National Cancer Institute. Immunosuppression. Link. Accessed Feb 2009.
2. Dreyer MS. Pharmacology for Nurses and Other Health Workers. Pearson South Africa. 2007:197. Link
3. Halloran PF. N Engl J Med. 2004;351:2715-29. Link
4. Brunicardi FC. Schwartz’s Manual of Surgery. McGraw Hill Professional. 2006:218-219. Link
5. Norman DJ. Primer on Transplantation. Blackwell Publishing. 2001:84. Link